Uszkodzenie łąkotek

Łąkotki są to włókniste struktury o kształcie półksiężyca bądź banana, które występują w każdym stawie kolanowym. Ich zadanie to:
1.amortyzacja chodu - są znacznie mięśnie od kości czy chrząstki
2.zapewnienie stabilności stawu - wypełniają przestrzeń pomiędzy kością piszczelową oraz strzałkową w częściach bocznych stawu
3.przekazywanie sygnału zwrotnego do mózgu i mięśni o położeniu kolana, sile nacisku

Przyczyn uszkodzenia łąkotek może być wiele jednak pewnym jest, że musi dojść do zadziałania siły naciskającej bądź ścinającej. Pytanie tylko jak duża musi to byś siła. Są osoby które całe swoje życie nie mają problemu z tymi strukturami, a problem u niektórych zaczyna się już w wieku młodzieńczym. Zdrowa łąkotka ma budowę włóknistą, gdzie zewnętrzna jej część jest twardsza, natomiast jej środek miększy. Taka budowa zapewnia jej wytrzymałość oraz sprawia, że poddaje się naciskowi. W momencie zadziałania siły naciskającej od góry może dojść do pęknięcia łąkotki( z różnym miejscu) - jednej strony, pęknięcia w środku bądź przez całą szerokość zarówno pionowo jak i poziomo. Jeśli dodatkowo zadziała siła ścinająca może dojść do oderwania fragmentu oraz przemieszczenia go w inna okolice stawu, co spowoduje jego zablokowanie

Objawy uszkodzenia łąkotek są następujące:
1.Ból o charakterze wbijania szpilki w konkretne miejsce - może być stały na początku. Nasila się przy nacisku w osi kończyny bądź rotacji kolana
2.Trudności z kucnięciem- nasilenie bólu spowodowane jest dociskiem kości do łąkotki
3.Blok kolana - gdy fragment łąkotki przemieszcza się może ograniczać wyprost(częściej) bądź zgięcie stawu

Rozpoznanie

Stawia się je na podstawie wywiadu(u młodszym zazwyczaj uraz, u osób starszych przy zwyrodnieniowym uszkodzeniu uraz często nie jest notowany), badania klinicznego:
1.testy łąkotkowe - McMurreya, Appleya, Steinmanna
2.bolesność szpary stawowej przy palpacji
3.blok kolana
4.wiotkość stawu - uszkodzeniu łąkotek często towarzyszy uszkodzenie ACL
5.wysięk w stawie - kolana reaguje czasami nadprodukcja płynu stawowego, przy świeżym uszkodzeniu obecna może być także krew

Pomocne w postawieniu rozpoznania są także a)USG o dobrej rozdzielczości- może także pokazać torbiel przy łąkotkową, która powstaje gdy płyn stawowy wycieka przez pękniecie poza staw. b)MR - najdokładniejsze w całej ocenie, ponieważ pokazuje także uszkodzenia wewnętrzne łąkotek oraz inne patologie stawowe c)RTG - najmniej pomocne, służy głównie do wykluczenia innych zmian

USG

Zielony - prawidłowy kształt łąkotki      Czerwony - linia pęknięcia

MR

Czerwony - torbiel łąkotki przyśrodkowej

Leczenie

Większość uszkodzeń łąkotek leczy się zachowawczo - w zależności od miejsca uszkodzenia(odległości od ukrwienia pochodzącego od strony torby stawowej) maja określony potencjał do gojenia i regeneracji - tzw strefa czerwona i biała. Pomocna w niwelowaniu bólu jest również fizykoterapia i leki p/bólowe.

,,Języczek'' ,,Rączka od wiaderka''

Natomiast w przypadku dużego uszkodzenie łąkotki i złych rokowań co do jej regeneracji oraz gdy dochodzi do przemieszczenia(zwichnięcia) uszkodzonego fragmentu leczenie w większości wypadków sprowadza sie do artroskopii, w której to uszkodzony fragment może usunąć bądź przy odpowiednich warunkach przyszyć na swoje miejsce.

Najczęściej zadawane pytania

1.Dlaczego w jednym kolanie po uszkodzeniu łąkotki i artroskopii mam całkowitą poprawę, a w drugim ból okresowo wraca?
Tak jak pisaliśmy wcześniej jest dużo rodzajów uszkodzeń tej struktury. Tak samo rodzaj leczenia mógł mieć inny zakres. Poza tym uszkodzenia te często współistnieją z patologią ACL bądź chrząstki stawowej co również może powodować dolegliwości.

2.Mam usuniętą łąkotkę, co mi grozi?
Dawniej w sposób bezkarny usuwano łąkotki, ponieważ uważano, że nie maja one większego znaczenia w kolanie - faktycznie dość szybko dochodzi się do siebie, a dolegliwości nie występują przez wiele lat. Obecnie po kilkunastu/dziesięciu latach obserwacji zauważono, że u osób z usuniętymi całymi bądź niemal całymi łąkotkami dochodzi szybciej do zmian zwyrodnieniowych tego przedziału kolana. Prawdopodobnie nie ma w tym miejscu amortyzacji co powoduje szybsze zużycie chrząstki. W obecnych czasach postuluje się raczej jak najoszczędniejsze leczenie z rozsądną próbą naprawienia a nie usuwania łąkotek, nie mówiąc o tym że w fazie badań klinicznych są opracowywane metody przeszczepu łąkotek.